A LO NI DAWN TAK MAW

– F. Vanlalhriatrenga (Y-Section)

Khuhhawnna :
Thlasik tiauchhum an kiang a, khua a lo thal chho va; thalvaekchar a lo thlen meuh chuan luite luang ri her her thin te pawh dangcharin an kangchat tawh thin. Hun a lo kal zel a, nipui a lo thaw tan a, thing hnah te lo chawr no a, nungchate pawhin kawppui zawngin an hmanhlel ve em em thin a ni. Chutih hunah vek chuan to thlipui, hmar khawdur leh ruahthimpui te an han inthurual chho mup mup mai a. Leilung mamawh, malsawm ruah phuhruk tur leh romei leh meikhu zing chuai mai, thawpik thlak tak mai te nuai bova, khawvel kaw thuah fai turin chet an han la leh bawk a. Fur khaw thiang a lo thlen chuan engkim mai hian nimina siam, tukina zawrh tih ang maiin vanglai an hmang vek emaw tih mai tur a lo ni tawh thin. A tha chhuak zo tawh dawn lo a niang â tih tur khawpin nikir khua chu cheng thin mah se, kan hulhar ve leh mai tho va. Zawi awiin siamtun a tahtawl te in favang hunah sik leh sa chu a her lut leh a, hun azawnga hun nuam leh duhawm, favang boruak thengthaw nuam takah thlasik lo thleng tur urin mitin kan inpuahchah thin a ni.

A nihna chu hei hi :
Heng sik leh sa te hi hunbi a ni a, hun leh ni, kumbi chhiar tur chuan kan zawh a, kan dai a ngai a; paltlang lo va leikang zo tumah reng hringnunah hian kan awm lo. Hringnun pawh hi chutiang mil thova duan chu a lo ni reng mai a. Khawvel eng kan hmuh ata kan thih ni thleng mai hian sul tam tak palin kan nun hian hunpui danglam tak tak a lo paltlang fo mai thin a lo ni.

Luhchilh ang aw?
Chuai thei pawha mawi lo khawpa vul chang a awm a. Par chhuak zo tawh ngai lo tur emaw tih khawpa uaiin hun kan hmang fo va. A hlim chatuan dawn a nih hi tih tur khawpa engthawl te ngei pawh hian rei an dawl lo fo a. Inti harh vãng ve deuh rawh ti a kan fuih lawm lawm te pawh an hun a thlen chuan tur luih ngai hauh lovin an tual lim ve leh mai thin a ni. Mi thla tliak leh hrisel lohna in a tlak buak, ruang kal thei emaw tih hial tur khawpa chawrche tawh te pawh an bet reng bik lo va, anmahni delh bettu chu lehthalin an tho chhuak ve leh fo bawk. Hrisel leh sâr veng vawng ni thin te pawh hi hmuh loh karin an lo fere leh thei tho bawk a nih hi ti raw?

Chuvang tak reng â…
Hei hi hringnun a nih si chuan, a chunga kan sawi tak te khi a bi kim leh tahtawl te te in kan dai dik ve dawn a lo ni reng mai. Chuvang tak chuan a ni hei hi ka sawi duh ni. I nun leh hun hman kha a ngai reng dawn lo tih kha chiang thar leh ang che. Sum leh pai, eizawnna ten ko an tih rih chang a awm a, chung hunah chuan tangka dere pawh taivawn loh chang alo awm a. thal ro luite ang maiin dangrovin kan kang chat fo thin. Mahse, khuanun a hun a tihah chuan chung nite chu a liam a, a chuang a liam thlenga phu loh malsawmna dawn chang pawh a awm ve leh fo thin.

Eng kan ti nge, keini chhung hi, zahthlak khawpa kan bawrhsawm ni? tiin Pathian i au fo thin tiraw? A reh vung vung mai si a. Mahse, au la, au zel rawh. Mitdel Bartimaia ang khan Lalpa hi i au ding zo tih hre tel bawk la. Natna ten min han bawh a, furpui khawcheng ang maia min han chiah zawr hnep hi chuan kan tha chhuak zo tawh dawn lo a niang e tih hun a awm fo thin reng a ni. Mahse, i na reng bik lovanga, kan na reng bik lo vang, favang hun duhawm ang maia hunbi nuam leh thlakhlehawm, i hma lawka mi chu thlir la, beisei tlat la, chu chuan chhelna a pe ang che. I chuang chhuak ngei bawk ang. Chu chu i hringnun hunbi ah khan a tel a ni.

Thihna te hian kan chungah thlasik anga khel lovin thla an zar thin. Mahse, thlasik zing daifim leh tiauchhumin kian hun an nei leh thin ang hian tahna mittui chuan hul hun a nei a, to thlipui ri favang thlifimin a thlak angin lungngaih aw rawl chu engtikah emaw hlimna rawl mawi takin a thlak ve leh bawk thin a ni.

Engtin nge ni ta ang le?
Hun hian luipui lian, kam lam pan angin kan nunhlui te hi liampui mah se la, hriatrengna hnuhchhawl erawh a bang fo va. Chung a chhawl ban te chu kan tan hriatrengna nung an tling thin tih erawh kan hriat a ngai khawp mai. Inzir fin nana chung chhawl bân hmang tangkai te chu mifing an ni a. Hman tangkai na chang hre lo te erawh chu hmanraw hlu tak rularawneih mai mai ang chauh an ni thung thin.

Hringnunah hian kan hlim reng lo va, kan lungngai reng chuang hek lo. Vanduaina leh vanneihna te pawh a kar thlakin kan dawng fo va, hrisel hun a awm a, bawrhsawm lai a awm bawk a. Engkim mai hian hmai hnih leh pangkhing an nei vek a ni. I hringnun hunbi kha a zawng a za in nangma thu a her rem mai chi a ni lo tih hria la, kawng thenkhatah chuan a theiha mual mual chu a awm mahna. Mahse, siamtu’n zawh loh nghawngkawl tluk thawthanga rit, hringnun zirlai min pek hi, bawhkan lova hlen chhuak tur chuan kawng thui tak kan zawh a tul fo thin a. I chungah eng pawh lo thleng se a thim zawnga thil thlir lovin i hmathlir chu a eng zawngin ni fo rawh se.

Ngun taka bengsika i ngaihtuah chuan hringnun hi “ A lo ni dawn tak maw” tih tur hlir a lo ni.

(Dt 12.05.2017 a min boralsan ta, Ka pa F. Biakzama Nghilhloh nan he article hi ka hlan e – F. Vanlalhriatrenga)

Leave a Reply