YMA KUMPUAN: Ram Leh Hnam Humhalh

YMA Kumpuan, ‘Ram leh Hnam Humhalh’ uar lehzual a kan kalpui sauh sauh a ngai. Awptu nei kan ni a, inthlahpun leh taimakna leh fînna kan neih tam a ngai hle mai. History hrang hrang kan chhiarin kan zirlaiah meuh a tam êm êm a. India ram chhungah pawh ram inchhuhsak tuma an in beihna te leh Lal nih tuma inbeihna a tam hle a. Lal fing leh huaisen, sipai huaisen ngah leh a mipui chengte tangruala taima te chu an dingchhuak zel anih kha. Chutihrual chuan Europe, Latin America, South America ram hrang hrang thawnthu a Lal inthlah chhawng zel ten ram an hauhdan chanchin te, Indona namenlo thisen inchhuah a inthah chihmih tumna ang chi te, hriamhrei hlauhawm tak takte hmanga indona hmachhawnin Ramsa te thlengin an inchhawr thin a nih kha. Khang indona rapthlâk tak tak lo thlenchhan chu Lalropui nih tum leh ram zautak neih tumna bakah hnam te deuh ramte deuh âwpbeh tûmin an inbei a ni. British ram hi a ropui bêr pawl leh awpbeh ngahber ani nghe nghe.

Keini hi awpbeh ni lovin awpna hnuaiah mahni Râm ngeia chêng kan ni. Finchhuah tur tam tak kan nei a, fing taka kan khawsak a ngai tih erawh i chiang an u.

Kan hriat theih chinah Kumpinu lo chhuah atang kha chuan Indona erawh atam êm êm lo. Mahse, Sûmdawnna ram inchhuh leh Rorelna, thuneihna inchuh a buaina chu a awmna meuh mai. A then awpbeh ata chhuah duh mahni ro in rel duh vanga indona te chu abang chuang lo. Tîn, phuba lakna thlengin min umzui rêng. Khawvêl chu inhrosakna leh invauna in akhat liam a, Indona hmanrua hlauhawm neih intihsiakin kan invau mêk bawk. Middle East buaina erawh a tawp dawn hauh lo, indo neuh neuh tam chhan leh US inrawlh chhan khu ‘KAN HOLY BIBLE’ behchhanin sawi dawn ila sawi tur atam phian ang. Mahse, abul ber chu HNAM leh SAKHUA a ni. World War-I leh World War-II erawh sawi tam ngai lêm lovin alo chhuah chhân kan hre vêk awm e. World War-III hi engtiang behchhâna lo chhuak tûr nge ni ang le. Atomic War a zova, Nuclear War hi êngtik atânga lo chhuak turin ngê kan ngaih le. Harmageddon Indopui chu WW-III zawhah emni nia âng? Nuclear War chuan Khawvel ati chhe vêk thei si a, Khawvel chhiat vêk hunah Harmageddon indopui chu tân tur nge, a thlengrual dawn.

Khing thu rothap tak takte kan han tarchhuahna chhan chu, INDIA ram(India rama cheng) kan ni a, hnam tlem tê intodelh lo, hnâm thangchaklo leh economic bulbar nei fumfe lo, India rama awm STATE pakhat kan ni. Central Sorkarin a chawma a hrai mek kan ni. Inthinpuk deuh chu kan mamawh hle mai. Tun dinhmuna kan awm dan pangngai ang a kan awm reng chuan kan ral tial tial dâwn! Kan ram tê reuh tê pawh hi humhim ngam tur kan awm lo tan anih hi. Chuvang-in, YMA Kumpuan, Ram leh hnam humhalhna kawngah hian Mizo mipui anawlpuia kan bawhzui tlan atul tak meuh meuh a ni. Kumpuan ram leh hnam humhalh-ah hian engkim a leng vek a ni.

Tunah Ruihhlo chi hrâng hrângin min do mêk a, ruihhlo hmangin min chawma, ruihhlo-a sumdawn nan min hmang a. Sumdawnna chi hrang hrangin min thawi â a, kan hmingin an sûmdawnga, a hmingin Kristianah an inlet dêr a, a hmingin Mizo nih an tum a. Kan neih thil zawng zawng chu an rut mêk a nih hi. Min dawi â rêng mai anih hi. Indona bul an tanna a rei tawh anih hi. INDO-na thianghlim kan puan ve tak tak a ngai. Keini engmah ngaihtuah lovin mahni ramah kan dâwng mek a ni. Thil chhe te te rampawn pawh chhuak lo/ram hnuk khawih lo zet zetah inelna chhe te te kan nei a kan tang ve em em(a khawnawt in kan innawr leh si) a, Chawimawina/infakna kan inpe mawlh mawlh a, kan lawm ve êm êm a, mipui tlêmtê karah a ber emaw kan in ti tak tak ta a nih hi.

Kan insiamthat vat ava tul êm!, Keini vêng angah tihtur tam kan nei lo, ruihhlo do nise L.C kaihhruaina hnuaiah Kohhran hrang hrang leh Khawtlâng rawngbâwltu NGO’s te nên tangkawpin JAC tha tak kan nei a, mipui anawlpuiin an hmalakna kan tawiawm that leh that loh azirin ruihhlo kan ti rem mai dawn a ni. Tan i la thar leh ang u. Hnamdang chungchangah pawh IN neitu te’n luahtir awmchi leh chi loh kan thliar thiam mai a ngai ta.

Indona thianghlim a tana pawimawh êm êm chu; Cement mistiri kan neih vat a ngai, Glass-tile phahthiam, Commode(toilet) vuahthiam, Lumet tu Mizo neih vat angai, Industry/factory neitu Mizo kan nih angai a Mizo hnathawka chhawr ngei nise, Aluminium mistiri neih te, kan ram thlai kharchhawngtu Mizo bawk an nih a ngâi, Sûmdawnna kawngtinrengah Mizote’n kan ramah ngei hnamdang kan hnarthiam a ngai, Mizo hminga Vai sumdawng hnualsuat a ngai, inhlawhfa a kan chhawr tamtak Tripura atâng leh khawchhak mi leh State danga lo lutte hnawl ngam a ngai. Mizo ngei ‘tâwng in ang’ inluahtira bul tan that leh a ngâi, In leh lo ti ralturte’n Mizopa ngei leitîr hram ang u. Thalai tên hei aia zîrna lam ngaihsân leh kuthnathawktu te ngaihsân, IAS/IPS etc,. tlin tuma infuih leh hmalak, thianghlimna lamah bawlhhlawh paih danah in enlet ila, Artui(Ar)/Vawk/Sangha kan ran vulhte Mizoram chawm thei tuira taimakna, tih tâk tâkna kan neih a tul(State dang atanga lakluh bansan theih nan), Lehkha zirna lamah thiam tak hmantlak nih tumin i bei zel ang u. Heng zawng zawng hi INDO-na thiamhlimah puang ila, Kohhran hrang hrang, All NGO te, Political Party te nen tangkawpin Chhungtin te mahni mawhphurna tih theih chhun chhunah zawm vek tum ila, Mizoram chu avan nuam dawn em, Heng zawng zawng hi Thalai te kutah a innghat bik a ni. Chuvangin Thalaite’n kan hmâkhua tur kan thlîr thiam a ngai ta tak zet a ni, muanchan chi ani tawh lo. Min dotu te hneh zel turin “YMA I kal zel ang U”.

Leave a Reply